Tri carstva faraona

Vojnici iz perioda vladavine IX i X dinastije
Vojnici iz perioda vladavine IX i X dinastije

Egipat faraona ili staro carsto obuhvata razdoblje oko 3000 – 2270 gdina pre nove ere i vladavinu šest dinastija. Vrhunac moći doseže četvrta dinastija kraljeva, koji poseduju apsolutnu vlast (kasnije nazvani faraoni), koji grade veličanstvene grobnice u obliku ogromnih piramida (Džoser, Keops, Kefren, Mikerin…). Carstvo je bilo podeljeno na oko 40 provincija (noma), kojima su upravljali kraljevi činovnici (nomarsi). Za osvajačke pohode iz noma je regrutovana vojska: strelci i kopljanici iz redova zemljoradnika koji su kao kmetovi obrađivali zemlju kraljeva, velikih posednika ili svetilišta. Dovođeni su i strani najamnici. Sukobljavali su se sa Libijcima na zapadu, Azijatima na istoku i Nubijcima na jugu, uz nastojanje da prošire državu ka izvoru Nila. Na Nilu je nicala prvobitna flota, u početku od čamaca napravljenih od snopova papirusove trske, čvrsto vezanih vertikalnim povezima, koji su više ličili na splavove. Za veće terete gradili su drvene čamce i brodove, plitkog gaza, koji su se kretali veslima i jedrima duž reke a uz izvesne izmene pramca i krme mogli su da plove i morem.

Tvrdjava Buhen
Tvrdjava Buhen

Srednje carstvo (XI-XIII dinastija), obuhvata period od oko 2100-1700 godina pre nove ere. Egipat vodi osvajačke pohode na Sinajskom poluostrvu, u Palestini, Libiji i Nubiji. Faraoni stvaraju stajaću vojsku. Glavno oružje bili su luk i strela, sa kamenim ili drvenim ojačanjem pri vrhu, zatim koplja sa bakarnim vrhom, kasnije bronzani kratki mačevi, noževi i sablje. Bedemi tvrđave menjaju oblik: ovalne i okrugle građevine postaju pravougaone. “Prototip” je bila tvrđava Buhen, podignuta u doba XII dinastije, po čijem su uzoru građena utvrđenja narednih tri hiljade godina: glavni unutrašnji bedem debljine 5-7 metara visok 9 metara, sa kulama na svakih 5 metara i otvorima za strelce. Ispred je kopan rov širok oko 9 metara i dubok 6 metara, iza koga je stajao niži odbrambeni bedem. Poraz od Hita, naroda azijskih stepa, koji su privremeno osvojili Donji Egipat, naučio je Egipćane upotrebi bornih kola i konja. To će ojačati egipatsku vojsku za osvajačke pohode, a uticaće i na društveno i političko uređenje i ujedinjenje zemlje.